Wakacje zbliżają się ku końcowi. Większość z nas prawdopodobnie, ma już swoje wakacyjne wyjazdy za sobą. Ja spędziłam kilka tygodni  na polskiej wsi, co zaowocowało ciekawymi obserwacjami, a także przemyśleniami na temat przyrody.

 

Podczas wakacji udało mi się, pierwszy raz w życiu zobaczyć Bociana czarnego (Ciconia nigra).  Chyba każdemu obiło się o uszy, iż jest to gatunek chroniony. Jednak w różnych regionach kraju można spotkać bardzo wiele innych ciekawych gatunków zwierząt, które także podlegają ochronie gatunkowej. Często nie zdajemy sobie z tego strawy, gdyż nie znamy tych gatunków. Skąd zatem czerpać takie informacje? Czy dane zwierzę jest chronione? Czy może wręcz przeciwnie jest to gatunek inwazyjny, zagrażający naszej rodzimej faunie?

Bocian czarny.,  Fot. Pixabay CCO

O tym jakie gatunki zwierząt są obecnie objęte ochroną gatunkową w Polsce informuje Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 roku w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt. Jest to dość obszerny dokument, zawierający kilka załączników.

Załącznik pierwszy

Wyszczególnia gatunki objęte ochroną ścisłą z uwzględnieniem zwierząt wymagających ochronny czynnej. Do tej grupy zalicza się wspomniany przeze mnie wcześniej Bocian czarny. Inne ptaki objęte ochroną ścisłą to liczni przedstawiciele dzięciołów, gil czy mazurek. Pośród ssaków znajdziemy tam między innymi  niedźwiedzia brunatnego czy koszatkę. Coś o czym można łatwo zapomnieć, do zwierząt chronionych zaliczane są też owady.

Załącznik drugi

Wymienione są tam gatunki objęte ochroną częściową. Można tu wskazać wydrę, wiewiórkę pospolitą, kormorana czy żabę śmieszkę.  W rozporządzeniu określone są czynności zakazane względem zwierząt chronionych. Obejmują one kwestie dotyczące umyślnego zabijania i wyrządzania krzywd.

Załącznik trzeci i czwarty

Określa gatunki objęte ochroną częściową, które mogą być pozyskiwane, oraz sposoby ich pozyskania. W załączniku tym znajduję się bóbr europejski, który od kilku lat wyrządza szkody na terenie całego kraju oraz niepozorny ślimak winniczek. Natomiast w załączniku czwartym znajdują się informacje na temat gatunków wymagających ustalenia stref ochrony ostoi, miejsc rozrodu oraz regularnego przebywania, a także wielkości tych stref. Jest to między innymi wilk, żółw błotny czy sóweczka.

Żółw błotny, Fot. Anna Strojnowska

W rozporządzeniu określone są również  stosowane sposoby ochrony zwierząt. Przede wszystkim inwentaryzacja przyrodnicza, dzięki czemu oceniany jest stan populacji i siedliska. Określa się również zasady prowadzenia dokumentacji, ochrony miejsc występowania i edukacji społecznej.

Lista zwierząt chronionych jest aktualizowana w kolejnych Rozporządzeniach Ministra. Dokument ten jest sporządzony na podstawie Ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r. i późniejszych poprawek.  Jest to podstawowy dokument obowiązujący w polskim prawodawstwie, gdzie można zaczerpnąć informacji na temat polskiej przyrody i form jej ochrony.

Mam nadzieję że wpis Was nie zanudził, a jednocześnie przyczynił się do tego że z większą świadomością spojrzycie na naszą rodzimą przyrodę. Akty prawne choć nudne, mogą być skarbnicą wiedzy. Nie bójmy się do nich zaglądać. I choć ja starałam się skrócić je w pigułce, łatwej do przełknięcia, pod spodem umieszczam linki do pełnych wersji przytoczonych przeze mnie dokumentów, ale też innych być może dla Was przydatnych. To co nas otacza jest piękne i doceniajmy to.

Co kryje się pod różnymi formami ochrony wymienionymi w załącznikach:

  • Ochrona ścisła to całkowite i trwałe zaniechanie bezpośredniej ingerencji człowieka w stan ekosystemów, tworów i składników przyrody oraz w przebieg procesów przyrodniczych na obszarach objętych ochroną, a w przypadku gatunków – całoroczną ochronę należących do nich osobników i stadiów ich rozwoju.

  • Ochrona częściowa to ochrona gatunków roślin, zwierząt i grzybów dopuszczająca możliwość redukcji liczebności populacji oraz pozyskiwania osobników tych gatunków lub ich części.
  • Ochrona czynna  to stosowanie, w razie potrzeby, zabiegów ochronnych w celu przywrócenia naturalnego stanu ekosystemów i składników przyrody lub zachowania siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk roślin, zwierząt lub grzybów.

opr. Marta Strychalska


Opracowane na podstawie:

  1. Ustawa o ochronie przyrody z 16 kwietnia 2004 r.
  2. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt

Linki do dokumentów:

 

One thought on “Ochrona przyrody w Polsce”

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *